Een glas wijn bij het eten of een borrel voor het slapengaan: alcohol kan een bepaalde betekenis hebben in het leven van de oudere cliënt. Juist daarom is het belangrijk om alcoholgebruik ook in de ggz bespreekbaar te maken.
Met pensioen gaan. Minder kunnen dan vroeger. Een partner verliezen. Kinderen die hun eigen leven leiden. Ouder worden kan veranderingen met zich meebrengen die raken aan de rollen, contacten en activiteiten waaraan iemand betekenis ontleent.
Bij ouderen die alcohol gebruiken is het daarom belangrijk om niet alleen te kijken naar hoeveel en waarom iemand drinkt, maar ook naar het leven eromheen. Wat geeft iemand plezier? Waar voelt iemand zich nog nodig? En waar komt iemand zijn bed voor uit?
Maak zingeving klein
Aandacht voor zingeving is onderdeel van herstelgerichte zorg. Zingeving kan houvast, hoop en perspectief bieden.
Je hoeft daarvoor geen diep filosofisch gesprek te voeren. Zingeving zit vaak in heel gewone dingen. Een kleinkind ophalen, voor de hond zorgen, tuinieren, contact met een buur of ergens bij horen.
Een paar manieren om er ruimte voor te maken:
- Vraag verder dan de alcohol. Hoe ziet een gewone dag eruit? Waar kijkt iemand naar uit?
- Wees nieuwsgierig naar veranderingen. Wat is door het ouder worden, pensionering of verlies weggevallen. Wat betekent dat voor iemand?
- Zoek naar wat van waarde is. Wat geeft plezier, verbinding, trots of het gevoel ertoe te doen?
- Vul het niet voor iemand in. Wat een betekenisvol leven is, bepaalt de cliënt zelf.
- Een kleine vraag kan zo een ander gesprek openen.
In de microlearning ‘Wat maakt jouw dag de moeite waard?’ ontdek je hoe je zingeving ter sprake kunt brengen bij ouderen die alcohol gebruiken.
