Gender kan meespelen in hoe iemand omgaat met alcoholgebruik. Zo kunnen schaamte en maatschappelijke verwachtingen van invloed zijn op hoe open iemand over alcohol drinken praat.
Minder alcohol drinken klinkt eenvoudig. Maar voor iemand die al jarenlang gewend is om op vaste momenten een glas alcohol te drinken, kan dat behoorlijk lastig zijn. Helemaal als het een manier om te ontspannen is geworden, of om de dag af te sluiten of gevoelens van eenzaamheid te verzachten.
Hoe help je als zorgprofessional een oudere om het alcoholgebruik te veranderen? En hoe voorkom je dat goedbedoelde adviezen weinig effect hebben?
Kijk verder dan het drinkgedrag
Wie zijn alcoholgebruik wil veranderen, moet vaak ook iets veranderen aan de gewoontes of omstandigheden die ermee samenhangen. Een advies als 'drink voortaan alleen alcohol in het weekend' helpt weinig als iemand juist op doordeweekse avonden alcohol drinkt om gevoelens van eenzaamheid te verdragen.
Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar hoeveel iemand drinkt, maar ook naar de functie van alcohol. Wat levert het iemand op? En wat zou iemand missen als de alcohol wegvalt?
Drie tips voor de praktijk
1. Maak de verandering klein en concreet.
Een groot doel kan ontmoedigend werken. Onderzoek samen met de cliënt welke eerste stap haalbaar is. Misschien is dat nog niet minder alcohol drinken, maar eerst ontdekken op welke momenten de behoefte aan alcohol ontstaat.
2. Zoek naar wat ervoor in de plaats kan komen.
Als alcohol helpt om te ontspannen, is alleen het weglaten ervan vaak niet voldoende. Wat kan dezelfde behoefte op een andere manier vervullen? Denk aan een avondwandeling, een telefoongesprek of een activiteit die weer structuur geeft aan de dag.
3. Sluit aan bij wat iemand belangrijk vindt.
Niet iedereen wordt gemotiveerd door gezondheidsrisico's. Voor de één is beter slapen belangrijk, voor de ander zelfstandig blijven wonen of meer energie hebben voor de kleinkinderen. Door de verandering te verbinden aan persoonlijke wensen, krijgt minderen of stoppen meer betekenis.
Welke interventie past bij welke cliënt?
Er bestaat geen aanpak die voor iedere oudere cliënt even goed werkt. Wat passend is, hangt onder andere af van de ernst van het alcoholgebruik, de persoonlijke omstandigheden en de motivatie om te veranderen.
In de microlearning Interventies bij alcohol en ouderen ontdek je aan de hand van twee herkenbare casussen welke elementen in interventies kunnen helpen bij het verminderen van problematisch alcoholgebruik. Ook vind je er praktische hulpmiddelen voor jezelf en je cliënten.
