Jongeren en chatbots

Zorgprofessionals in de ggz kunnen in hun gesprekken met jongeren niet meer om chatbots heen, maar hoe vlieg je het onderwerp aan?

Net zoals je vraagt of iemand problemen met anderen bespreekt, kun je ook vragen of een jongere hierover met een chatbot heeft gepraat. Soms hebben jongeren al uitgebreide gesprekken gevoerd en daar adviezen uit gehaald.

Vind je het lastig om het gesprek te starten? Begin laagdrempelig.

Voorbeeldvragen

• Gebruik je AI wel eens voor praktische vragen?
• Vraag je AI bijvoorbeeld wel eens om hulp bij je huiswerk?
• Waar gebruik je het verder nog voor?
• Heb je ook wel eens met een chatbot gepraat over iets persoonlijks?

Vanuit zulke vragen kun je makkelijker doorpraten over emoties of psychische problemen.

Onderzoek de behoefte

Vraag waarom de jongere een chatbot heeft geraadpleegd. Dat kan een ingang zijn om te begrijpen welke behoefte erachter zit.

Voorbeeldvragen

• Wat maakte dat je deze vraag aan een chatbot stelde?
• Had je deze vraag ook aan mij of iemand anders kunnen stellen?
• Wat zou ervoor nodig zijn om dat wel te doen?

De rol van chtabots

Bespreek, als dat kan, ook de gesprekken met de chatbot. Zo krijg je beter zicht op de rol van de chatbot en mogelijke misvattingen.

Voorbeeldvragen

• Wat vond je een goed advies van de chatbot?
• Wat voelde helpend of juist niet?
• Heeft het gesprek je ergens bij geholpen?

Erken dat chatbots soms steunend kunnen zijn, maar wees alert op risico’s zoals afhankelijkheid of isolatie.

Begeleid

Leg uit dat een AI-chatbot geen mens is, maar een statistisch taalmodel dat voorspelt welke tekst waarschijnlijk volgt. Daardoor kan het lijken alsof een chatbot begrijpt wat er speelt, terwijl dat niet zo is.

Bespreek ook dat eigenschappen van AI, zoals altijd direct antwoord krijgen, soms nadelig kunnen zijn. Wachten, ergens over nadenken of er een nachtje over slapen kan juist helpend zijn.

Benadruk dat AI geen vervanging is voor menselijke steun. De therapeutische relatie en echt contact blijven belangrijk. Als professional kun je gedrag en lichaamstaal zien en daarop reageren, een chatbot kan dat niet.

Voorbeeldvragen

• Wanneer zou een chatbot voor jou helpend kunnen zijn?
• Wanneer is het juist fijner om met een mens te praten?

Maak tot slot duidelijk dat chatbots geen diagnose kunnen stellen.

Kort samengevat

Als professional kun je:

• Het gebruik van AI-chatbots open en zonder oordeel bespreken.
• Onderzoeken welke behoefte achter het chatbotgebruik zit.
• Samen reflecteren op de adviezen die een chatbot geeft.
• Uitleg geven over de beperkingen van AI.
• De waarde van menselijk contact en de therapeutische relatie benadrukken.

*Het beeld bij dit artikel werd gegeneerd met ai. Had jij het gezien?