lezen

Dezelfde cliënt, een andere diagnose?

Twee professionals krijgen dezelfde informatie over een cliënt en gebruiken dezelfde diagnostische criteria. Je zou verwachten dat ze dan ook tot dezelfde diagnose komen. Maar dat blijkt lang niet altijd zo te zijn.
Overpeinzingen in een werkkamer

In een internationaal onderzoek kregen 1.038 artsen die werkzaam waren in de psychiatrie schriftelijke casussen voorgelegd. Op basis daarvan stelden zij een diagnose volgens de ICD-10. De overeenstemming bleek bescheiden: wanneer twee artsen dezelfde casus beoordeelden, kwamen ze in ongeveer 55 procent van de gevallen tot dezelfde diagnose. Vooral bij casussen binnen het schizofreniespectrum liepen de beoordelingen uiteen.

 

Dezelfde criteria, toch een andere beoordeling

Diagnostische criteria bieden houvast, maar leiden blijkbaar niet automatisch tot dezelfde uitkomst. Opvallend was bovendien dat meer ervaring niet duidelijk samenhing met een grotere betrouwbaarheid: de onderzoekers vonden geen betekenisvolle verschillen tussen psychiaters, psychiaters in opleiding en andere artsen werkzaam in de psychiatrie.

 

Geen willekeur

De verschillen in beoordeling lijken ook niet simpelweg willekeurig. Bepaalde casussen werden vaker op een specifieke andere manier geïnterpreteerd. De onderzoekers stellen daarom de vraag in hoeverre psychiatrische classificaties duidelijk van elkaar te onderscheiden categorieën beschrijven – of grenzen aanbrengen in ervaringen en symptomen die in werkelijkheid complex zijn en elkaar kunnen overlappen.

 

Kanttekening

Daarbij is wel een kanttekening belangrijk: de deelnemers beoordeelden schriftelijke casussen en geen cliënten tijdens een echt diagnostisch gesprek. De resultaten zijn dus niet één-op-één te vertalen naar de dagelijkse praktijk. 

 

Wat betekent dit voor jou?

Een diagnose kan belangrijk zijn voor klinische besluitvorming. Maar dit onderzoek geeft ook reden om je bewust te blijven van de interpretatie die bij diagnostiek een rol speelt.

Sta daarom eens stil bij vragen als: Welke informatie heeft tot deze diagnose geleid? Welke andere interpretaties zijn mogelijk? En past de classificatie bij wat je bij deze cliënt ziet en hoort?

Een diagnose helpt om ervaringen en symptomen te ordenen. Maar de cliënt is altijd meer dan de classificatie.